← The Eddas

Guðrúnarkviða III

Old Norse facing a living language

1

Herkja hét ambótt Atla. Hon hafði verit frilla hans. Hon sagði Atla, at hon hefði sét Þjóðrek ok Guðrúnu bæði saman. Atli var þá allókátr. Þá kvað Guðrún:"Hvat er þér, Atliæ, Buðla sonr?Er þér hryggt í hug?Hví hlær þú æva?Hitt mundi æðrajörlum þykkjaat við menn mæltirok mik sæir."Atli kvað:

Herkja was the name of a serving-woman of Atli's; she had been his mistress. She told Atli that she had seen Thjodrek and Gudrun together. Atli grew grim and silent. Then Gudrun said:"What's wrong with you, Atli —always, Budli's son?Is there grief in your heart?Why do you never laugh?Noblemen would think it more fittingthat you spoke with your men,and looked at me."

2

"Tregr mik þat, GuðrúnGjúka dóttirmér í hölluHerkja sagðiat þit Þjóðrekrund þaki svæfiðok léttligalíni verðið."Guðrún kvað:

Atli said:"It troubles me, Gudrun,Gjuki's daughter —Herkja told me,here in the hall,that you and Thjodreksleep under one roof,and lie together easily,under the linen."

3

"Þér mun ek alls þesseiða vinnaat inum hvítahelga steiniat ek við Þjóðrekþatki áttaker vörðr né verrvinna knátti.

Gudrun said:"For all of thatI'll swear you an oath,by the white,holy stone,that with ThjodrekI never didwhat neither guard nor husbandcould rightly claim —

4

Nema ek halsaðaherja stillijöfur óneisinneinu sinni;aðrar váruokkrar spekjurer vit hörmug tvauhnigum at rúnum.

except that I onceput my arms aroundthe blameless prince,leader of armies,a single time;our talk togetherwas something else —the two of us, grieving,leaned close in secret.

5

Hér kom Þjóðrekrmeð þría tegulifa þeir né einirþriggja tega manna;hnöggt þú mik at bræðrumok at brynjuðumhnöggt þú mik at öllumhöfuðniðjum.

Thjodrek came herewith thirty men —not one of that thirtyis left alive;you tore my brothers from me,and my mail-clad kinsmen —you tore from meevery one of my closest kin.

6

Sentu at SaxaSunnmanna gramhann kann helgahver vellanda."

Send for Saxi,lord of the southern men —he knows how to blessa boiling kettle."

7

Sjau hundruð mannaí sal genguáðr kvæn konungsí ketil tæki.Guðrún kvað:

Seven hundred menwalked into the hallbefore the king's wifeput her hand to the kettle.

8

"Kemr-a nú Gunnarrkallig-a ek Högnasékk-a ek síðansvása bræðr;sverði mundi Högnislíks harms rekanú verð ek sjalf fyrir miksynja lýta."

Gudrun said:"Gunnar doesn't come now,I can't call for Hogni,I won't seemy own dear brothers again;Hogni would have avengeda grief like this with his sword —now I must clear myselfof the charge, alone."

9

Brá hon til botnsbjörtum lófaok hon upp of tókjarknasteina:"Sé nú, seggirsykn em ek orðinheilagligahvé sá hverr velli."

She reached to the bottomwith her bright palm,and brought upthe glittering stones:"Look now, men —I have come out clean —see how innocentlythe kettle boiled."

10

Hló þá Atlahugr í brjóstier hann heilar sáhendr Guðrúnar:"Nú skal Herkjatil hvers gangasú er Guðrúnugrandi vændi."

Then joy laughedin Atli's chest,when he sawGudrun's hands unhurt:"Now Herkja must goto the kettle herself —she who meantto harm Gudrun."

11

Sá-at maðr armligthverr er þat sá-athvé þar á Herkjuhendr sviðnuðu;leiddu þá meyí mýri fúla.Svá þá Guðrúnsinna harma.

No one who saw itever saw a sadder sight,how Herkja's handsburned and blistered;they led the girl awayinto the foul bog.So Gudrunavenged her grief.

Read this in the book